Hipnoz Enstitüsü

Somatizasyon ve Hipnoz

Hayatınız zor değil mi? Bazen sorunlarımız o kadar derindir ki, anlatamayız, anlatmayı bilmeyiz ve anlamazlar.

İşte bu anlatamadığımız, çözemediğimiz sıkıntılarımız vücudumuz tarafından dile getirilir. Bu sırt, baş, bel, mide ağrılarının ve benzerlerinin fiziksel muayenelerde nedenini açıklayacak fizyolojik-bedensel bir sebep yoksa, bu rahatsızlıklarınız somatizasyondur. Bu vücudumuzun sıkıntıyı dile getirme yoludur. Bazen bu sıkıntılar o kadar büyük ve derindir ki, bunlarla yüzleşmeye gücümüz yetmez. Ama iç dünyamız bir şekilde bunu boşaltmak, dile getirmek, bize ve dış dünyaya göstermek ister.

Somatizasyonu stresin ya da duygusal sorunların fiziksel yakınmalarla ifade edilmesi olarak tanımlayabiliriz. Ruhsal sıkıntı ve gerginlik uygun biçimde ifade yolu bulamadığında kişi bunun için bedenini kullanmakta ve sıkıntısını 'bedenselleştirmekte' yani bedeniyle ifade etmektedir. Bedenselleştirme de en çok ağrıdan yakınılır; halsizlik, baş dönmesi, nefes darlığı ve çarpıntı da sık görülen diğer yakınmalardır. Ağrılar baş, sırt, bacak, kol, eklem gibi vücudun bir çok bölgesinde olabilmektedir. Somatizasyon mide bulantısı, kanama, kusma ve yemeğe dayanamama gibi bir çok şekilde de ortaya çıkabilir. Hatta bazen kişinin herhangi bir enfeksiyonu olmamasına rağmen idrarını ağrılı yapmasına bile neden olabilir.

Yaşanan psikolojik sorunların, kişinin bedensel bir sorununun olduğunu ifade etmesini gerektirebilir. Bazen sıkıntınız daha somut olmak zorundadır mesela başınız ya da mideniz ağrımalıdır. Psikolojide buna bedenselleştirme (Somatizasyon) denir. O zaman çevrenizden daha çok yardım görür daha çok ilgi alaka bulursunuz. Uzun yıllar boyunca geçmeyen bu tür bedensel hastalıkların altında psikolojik bir sıkıntı arama çoğu zaman akıllara gelmez. Ağrı kesicilerle bir türlü kesilmeyen ağrılar sıkıntı ve gerginlik veren durumlarda hastalık belirtilerinde eğer artma da varsa o zaman psikolojik sıkıntılar düşünülmelidir.

Mevcut bu yakınmalar sık sık film çektirmeye sık sık hekime müracaat etmeye yol açar. Mevcut yakınmalarla uyumlu bir laboratuar bulgusu ise çoğunlukla yoktur. Bu nedenle de hastalar hastalıklarının tıp tarafından bile keşfedilemediğinden yakınırlar. Bazen geriye dönüp bakıldığında bir yığın müdahalelerde bulunulduğu fark edilebilir. Hatta bazen ameliyat edilmiş hastalarla bile karşılaşırız.

Belirtiler uzun süren ancak dalgalı bir seyir gösterir bazen belirtiler çok ağırlaşır. Kişinin işi gücü aksar İşleri bozulur. Üzerlerine düşen vazifeyi hastalıkları nedeniyle yapamazlar. Ve sosyal uyumları bozulur.

Fizik muayene ve laboratuar incelemeleri sonucunda organik bir neden ile açıklanamayan birçok bedensel yakınmanın bulunması ve bu yakınmaların kişinin mesleki, sosyal ve özel hayatındaki işlevselliğini etkilemesi (tıbbi bir durum olsa bile , psikolojik zorlanma ve işlevsellikte bozulma fizik muayene ve laboratuar bulgularına göre beklenenden daha fazladır).

Somatizasyon bozukluğu, kendiliğinden iyileşmenin nadir olduğu bir ruhsal rahatsızlıktır. 6-8 yıl süre ile herhangi bir tedavi görmeyen hastaların %90'nında rahatsızlığın sürdüğü bildirilmektedir. Özellikle yaşam koşullarının ağırlaştığı dönemlerde belirtilerinin şiddetlendiği ve yenilerinin eklendiği görülür. Yakınmaların hafiflediği iyilik dönemleri genellikle bir yılı aşmaz. Yıllarca süren somatizasyon bozukluğu olan hastalarda sosyal yeti yitimi görülen hasta oranının %83'ü bulabildiği bildirilmektedir.

Somatizasyon Bozukluğunun tedavisi oldukça zordur. Çünkü kişiler yakınmalarının bir tür psikolojik bozukluk olduğunu kabullenmezler. Tedavi yaklaşımında önce kişiye ve ailesine bunun psikolojik bozukluk olduğunu anlatmaya çalışmak ve uzlaşmak gerekir. Bu özellikle kişi tarafından kolay kabullenilmez. Bazı dirençler gösterebilir.

Bu uzlaşma gerçekleşirse hastadan psikiyatristinin psikoloğunun onayı olmadan başka bir hekime ya da tahlile yönelmemesi istenir. Böyle bir ittifak kurulduktan sonra da psikoterapi sürecine başlanır. Bu hastalarla ilişki kurmada terapistin tutumu çok önemlidir. 1 yıllık bir psikoterapi sürecinde tedavi şansı % 80 'e kadar çıkar.

Tedavide önemli olan çabuk olarak hareketin ve sosyal işlevselliğin sağlanması ve bu sırada altta yatan nedeninde terapisidir.Süreçte hipnoz,bireysel terapi, fizik tedavi gerekirse de ilaç kullanılır.

Kimlerde Görülür?

Somatizasyon bozukluğu genelde 30 yaşından önce başlar ve yıllar süren kronik bir seyir gösterir. Bedensel yakınmalar için genellikle ruh sağlığı uzmanlarına başvurulmadığı için, kişinin yakınmalarının düzelmemesi ve kronikleşmesi söz konusudur. Ayrıca bu durum çok miktarda ilaç kullanımına ve gereksiz tedavi masraflarına yol açmaktadır. Tabi ki tüm bunlar da kişinin evlilik, iş ve sosyal yaşantısını olumsuz yönde etkilemektedir.

Fiziksel bir neden olmadan oluşan Somatizasyon bozukluğu olarak tanımlanan en sık görülenleri şunlardır ;

• Kusma
• Kol ve bacak ağrısı
• Boyun ağrısı
• Nefes darlığı
• Sağırlık
• Yürüme zorluğu
• Karın ağrısı
• Sırt ağrısı
• Çarpıntı
• Çift görme
• Kas ağrısı
• Eklem ağrısı
• Bulantı
• Sersemlik
• Bulanık görme
• İdrar yapma güçlüğü
• Karında şişkinlik hissi
• İdrar yaparken ağrı duyma
• Unutkanlık
• Körlük
• Cinsel ilişki sırasında cinsel organlarda yanma
• İshal
• Baş ağrısı dışındaki bedenin herhangi bir yerinde ağrı duyma
• Yutma güçlüğü
• Bayılma
• Cinsel isteksizlik
• Değişik besinler yediğinde bunları tolere edememe
• Ses kısıklığı
• Sara benzeri nöbet geçirme
• Göğüs ağrısı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı duyma
• Ağrılı adet görme
• Düzensiz adet görme
• Aşırı adet kanaması
• Gebelik boyunca kusma

Tedavide önemli olan çabuk olarak hareketin ve sosyal işlevselliğin sağlanması ve bu sırada altta yatan nedeninde terapisidir.Süreçte hipnoz,bireysel terapi, fizik tedavi gerekirse de ilaç kullanılır.